Aansprakelijkheid

In het kort

Ondernemen doet u voor eigen rekening en risico. Dat betekent ook dat wanneer het op de een of andere manier misgaat uw onderneming en soms ook uzelf als privé-persoon daarvoor aansprakelijk kunnen zijn.

Uw aansprakelijkheid kunt u nooit helemaal uitsluiten, maar u kunt deze wel op verschillende manieren beperken. Ook kunt u ook voorzieningen treffen die de financiële risico’s beperken als blijkt dat u daadwerkelijk aansprakelijk bent.

U kunt regelen dat er geen verhaal mogelijk is op uw privévermogen door:

• Het vastleggen van huwelijkse voorwaarden; of
• Door u onderneming in de vorm van een BV te gieten.

U kunt uw aansprakelijkheid tot op zekere hoogte beperken in uw contracten en in via uw algemene voorwaarden. Deze laatste moeten dan natuurlijk wel op uw opdracht van toepassing zijn

De financiële consequenties van aansprakelijkheid kunt u verder afdekken met een beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.

Het is in ieder geval belangrijk om stil te staan bij uw mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s. Het hebben van een beroeps- en/of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering is vaak aan te bevelen. Realiseert u in ieder geval dat u als zzp’er geen beroep kunt doen op uw WA-verzekering particulieren als u in de uitoefening van uw onderneming schade veroorzaakt.

PZO-leden kunnen overigens gebruikmaken van de aantrekkelijke aansprakelijkheidsverzekeringen binnen PZO Verzekeringen. Klik hier als u daarover meer wilt weten. Uw vragen over aansprakelijkheid en aansprakelijkheidsbeperkingen kunt u uiteraard ook stellen aan de gratis juridische helpdesk van PZO.

Praktische informatie

Als u onderneemt vanuit een eenmanszaak (dus u heeft geen aparte rechtsvorm gekozen) dan bent u voor schulden van uw onderneming met uw hele privévermogen aansprakelijk. Heeft u als rechtsvorm gekozen voor de BV dan bent u in principe alleen aansprakelijk voor het bedrag dat u in uw onderneming heeft geïnvesteerd.

Het is niet alleen zo dat u aansprakelijk bent als er door uw schuld iets verkeerd gaat. Ook fouten van anderen kunnen uw soms worden aangerekend. Er zijn verschillende vormen van aansprakelijkheid:

• Wettelijke aansprakelijkheid
• Contractuele aansprakelijkheid
• Schuldaansprakelijkheid
• Risicoaansprakelijkheid

Naast deze algemene vormen van aansprakelijkheid is er ook een onderscheid maken tussen beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid. Beroepsaansprakelijkheid ziet op de aansprakelijkheid die ontstaat door fouten die u maakt bij de uitoefening van uw werkzaamheden. Bijvoorbeeld wanneer u als ICT-er een programmeerfout maakt, waardoor het productieproces van het bedrijf waarvoor u de opdracht uitvoerde komt stil te liggen. Bij bedrijfsaansprakelijkheid gaat het om schade die ontstaat door ‘ongelukjes’ in de uitoefening van uw bedrijf. Het kan hierbij gaan om een fout van uzelf maar ook om een gebrekkige zaak die u gebruikt bij uw werkzaamheden. Het meest bekende voorbeeld is de dure Chinese vaas die u bij uw opdrachtgever omstoot; of onschuldiger: het kopje koffie dat u omstoot en schade veroorzaakt aan het tapijt bij de opdrachtgever.

Tot slot zijn er nog een aantal andere specifieke vormen van aansprakelijkheid die van belang kunnen zijn voor zelfstandig ondernemers zoals de bestuurdersaansprakelijkheid (als u onderneemt vanuit een BV), productaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor personeel, aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten en de keten- en inleneraansprakelijkheid.

Hoe werken de regels?

Als u als zzp’er aansprakelijkheid wordt gesteld kan dit zeer grote gevolgen hebben. Vaak gaat het om aanzienlijke bedragen en dat kan een groot risico betekenen voor het voortbestaan van uw onderneming. Hieronder vindt u een aantal manieren waarop u uw aansprakelijkheid of de financiële gevolgen daarvan kunt beperken.

Het afsluiten van een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
Het financiële risico van een claim van uw opdrachtgever valt vrij eenvoudig te ondervangen door een goede beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Veel opdrachtgevers stellen een dergelijke verzekering inmiddels dan ook als voorwaarde voor het verkrijgen van een opdracht.

PZO-leden kunnen via het PZO Verzekeringen profiteren van de zeer aantrekkelijke collectieve verzekeringsarrangementen. Ook op het gebied van aansprakelijkheid. Klik hier als u daarover meer wilt weten.

Het kiezen van de juiste rechtsvorm
Bij rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid is de ondernemer aansprakelijk met zijn privé-vermogen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een eenmanszaak. Bij rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid bent u niet aansprakelijk met uw privé-vermogen, maar slechts voor het bedrag dat u heeft geïnvesteerd in de onderneming. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een BV.

Het maken van duidelijke afspraken in de overeenkomst of de algemene voorwaarden
In de overeenkomst en algemene voorwaarden kunt u bepalingen opnemen waardoor u de mate waarin u de situaties waarvoor u aansprakelijk bent of de hoogte van de schadevergoeding beperkt. Het is echter niet mogelijk om uw aansprakelijkheid volledig uit te sluiten.

Het opstellen van huwelijkse voorwaarden
Indien u heeft gekozen voor de eenmanszaak als rechtsvorm dan kunnen schulden van uw onderneming op uw volledige privévermogen worden verhaald. Dit betekent ook dat wanneer u in gemeenschap van goederen bent getrouwd er ook verhaal is op het vermogen van uw partner. Om dit risico te beperken is het verstandig huwelijkse voorwaarden op te laten stellen door de notaris. Dit kunt u laten doen voordat u gaat trouwen, maar het is ook mogelijk dit te doen nadat u al getrouwd bent. Dit laatste is wel ingewikkelder, omdat dit alleen via de rechter kan.