De pet past (nog) niet iedereen

De politie kondigt u het volgende aan. Zo’n boodschap klinkt meestal onheilspellend. En hoewel er van een misdrijf geen sprake is, is er toch iets ernstigs aan de hand. De politie gaat telefonische tolkdiensten en vertalingen Europees aanbesteden. En net als vorige keren zijn de eisen dusdanig geformuleerd, dat de pet zelfstandigen niet past.

Op 19 april publiceert de politie dat ze voor zo’n 15 duizend uur tolkendiensten en nog eens 10 duizend uur vertaaldiensten gaat inkopen voor de komende twee tot vier jaar. Slecht nieuws? Ja. Wie de opdracht verder leest snapt direct waarom.
 
Onder het kopje voorwaarden: een tolk moet in de afgelopen drie jaar gemiddeld een omzet van 1.500.000 euro hebben gehaald. Anders wordt de inschrijving ‘terzijde gelegd.’ Ja, daar staat echt 1,5 miljoen. Voor een vertaler zijn de eisen wat afgezwakt, naar ‘slechts’ 500.000 euro. Dan zijn er nog de referenties. Je moet ten minste twee (voor vertalers drie) vergelijkbare opdrachten hebben uitgevoerd in de afgelopen twee jaar, met een verkoopwaarde van 100.000 respectievelijk 50.000 euro.
 
U voelt hem wel denk ik. Met dit soort voorwaarden kan een zelfstandige wel vergeten dat hij rechtstreeks meedingt. Zelfs niet als deze met een aantal collega’s (bijvoorbeeld via een maatschap of coöperatie) optrekt. Het is één van de drie bekende grote ondernemingen die straks met de buit wegloopt. En achteraf de overgebleven kruimels verdelen, na inhouding van een leuke bemiddelingsfee.
 
Vanwege precies dit soort praktijken (en heus niet alleen bij de politie!) gaat minister Verhagen van Economische Zaken de concept-aanbestedingswet aanpassen. Na een lange en intensieve lobby van ondernemersorganisaties als PZO. Kleinere ondernemingen en zelfstandigen moeten in ieder geval weer een schijn van kans krijgen bij aanbestedingsprocedures. Geen onnodig hoge omzeteisen, geen voorwaarden waar onmogelijk aan is te voldoen. En dat is wel goed nieuws.
Inkopers van overheidsdiensten zullen in de toekomst meer moeten kijken naar de kwaliteit van werk en eerlijke kansen voor iedereen mee laten tellen. Wat uiteindelijk het meeste oplevert. Goedkoop is maar al te vaak duurkoop.
 
Er is in dit kader nog iets geks aan de hand met deze aanbesteding. Juist bij politie en justitie verwacht je dat extra goed wordt gelet op kwaliteit en kunde. Dat uitsluitend wordt gewerkt met gediplomeerd en beëdigd tolken en vertalers, die staan ingeschreven in het Register Beëdigde Tolken en Vertalers en die zich permanent bijscholen. Het gaat immers om handhaving, orde, recht en onrecht. Het is niet toevallig dat de overheid volgens de Europese regels juridische tolk en vertaaldiensten niet hoeft aan te besteden. Daar kun je niet zorgvuldig genoeg mee zijn. Dus is het geheel te verklaren dat de gekozen procedure hoge eisen stelt aan de kwaliteit. Eh? Zou moeten stellen is hier een betere formulering. Kwaliteit is maar voor 30% van belang volgens de stukken. 
 
Jammer, jammer, jammer. En terecht dat veel tolken en vertalers nu op hun achterste benen staan, zoals ze mij in hun e-mails en telefoontjes ook laten weten. Ik roep alle aanbesteders van Nederland op om nog eens goed te kijken naar hun procedures. Wacht niet op wetgeving, maar geef de zzp’er nu al waar hij recht op heeft: een eerlijke kans!
 
Esther Raats-Coster
Voorzitter PZO

Deze column is ook geplaatst op de website van Businesscompleet